Postuar më: 12 Qershor 2018

Intervistë e ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ditmir Bushati për TV “ABC News”

 

Intervistë e ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ditmir Bushati për TV “ABC News”

 

Pyetje: Z. Bushati, faleminderit që e pranuat ftesën tonë dhe që po na kushtoni kohën për këtë intervistë. Jemi në prag të 28 qershorit. Është një ditë të cilën të gjithë e presim në fakt me padurim, do të hapen apo jo negociatat për Shqipërinë dhe Maqedoninë në Bashkimin Evropian. Ku jemi në këtë proces, çfarë takimesh janë bërë deri më tani dhe cili është kalendari më tej?

Ministri Bushati: Komisioni Evropian ka dhënë një rekomandim të qartë që është publikuar më 17 prill sipas të cilit i propozon vendeve anëtare që të nisin bisedimet për anëtarësim me Shqipërinë. Natyrisht ky rekomandim vjen si pasojë e një analize që Komisioni u ka bërë reformave që ka ndërmarrë Shqipëria në 18 muajt e fundit pra, që nga 2016-a që Komisioni publikoi një rekomandim të kushtëzuar atëherë për Shqipërinë duke e lidhur me zbatimin e ligjit për Vettingun. Natyrisht vendet anëtare kanë një gjykim jo teknik, kanë një gjykim politik. Ka vende anëtare të cilat përballen me sfida apo eksigjenca të ndryshme të karakterit politik, ekonomik, social. Besoj të gjithë po e ndjekin çfarë po ndodh edhe me anijen në Mesdhe dhe debatet që ekzistojnë midis vendeve të ndryshme që deri dje si pjesë e Mesdheut kanë pasur një qasje unike për sa i përket çështjeve të migracionit. Pra, ka në vende të ndryshme të BE-së një dinamikë tjetër e cila, nuk ka lidhje domosdoshmërish me situatën në Shqipëri apo në Maqedoni, meqenëse iu referuat. Shpresa jonë është që të ketë një vendim dhe një kalendar apo perspektivë të qartë për sa i përket fillimit të  bisedimeve për anëtarësim.

Pyetje: Në këtë kohë të mbetur, çfarë takimesh të rëndësishme do të ketë, flas ndoshta Kryeministri Rama vetë, ndoshta ju me homologët tuaj, me cilat vende do të loboni në këtë kohë të mbetur?

Ministri Bushati: Natyrisht procesi i komunikimit me vendet anëtare ka filluar që në nisje të 2018-ës. Vështirë të gjendet një kryeqytet sot për sot i cili të mos jetë shkelur dhe me vendet kyçe të cilët kanë një peshë specifike në procesin e vendimmarrjes. Brenda Bashkimit Evropian ne kemi bërë një punë edhe më kapilare. Vetëm periudhën e fundit, dua t’ju kujtoj takimet e Kryeministrit Rama qoftë me Kancelaren Merkel në Berlin, me Presidentin Macron në Paris, me Kancelarin austriak Kurz apo takimet që u zhvilluan edhe në Samitin e Sofjes thuajse me të gjithë aktorët që kanë një zë për sa i përket vendimmarrjes për Shqipërinë.

Puna do të vazhdojë deri ditën e fundit. Besohet që nuk do të ketë diskutime të lehta për sa i përket dosjes së zgjerimit, duke marrë parasysh kontekstin në të cilin operon sot për sot Bashkimi Evropian, por nga ana tjetër, besojmë që do të kemi një vendim të drejtë dhe shpresojmë që një vendim i drejtë do të pasohet edhe me një kalendar konkret për nisjen e bisedimeve për anëtarësim, siç ka ndodhur në fakt edhe me rastin e Malit të Zi apo Serbisë para pak vitesh.

Pyetje: Dakord. Prekët pak situatën e re të emigrantëve nga Lindja e Mesme, e ardhur kjo për shkak të qeverisë së re në Itali. Ditën e djeshme, ministri i Jashtëm italian deklaroi që, “ne nuk do të jemi më porta hyrëse. Le t’i marrë Malta, le t’i marrin të tjerët përgjegjësitë e tyre”. Pra, duket se ka ndryshuar raporti i forcave për sa i përket pritjes së emigrantëve apo edhe trajtimit të tyre. Sa e ekspozuar është Shqipëria dhe e bëj këtë pyetje nisur nga një titull i “Le Monde” ku shkruan: Austria dhe Danimarka duan të hapin kampe të të dëbuarve në dyert e Bashkimit Evropian dhe nënkupton me këtë, Shqipërinë dhe Kosovën.

Ministri Bushati: Nuk ka një plan të tillë për sa i përket Shqipërisë por nga ana tjetër, duhet të pranojmë faktin që shifrat për gjashtë mujorin e parë të këtij viti janë dyfishuar në raport me të gjithë 2017-ën, 12 muajt e 2017-ës për sa i përket shtetasve që me shumicë vijnë nga Lindja e Mesme që lënë kampet në Greqi, penetrojnë në hapësirën tonë, kapen ose në kufirin e gjelbër, ose në qytete afër brezit kufitar me Greqinë dhe krijojnë një vështirësi le të themi nga pikëpamja e menaxhimit për autoritetet tona. Kjo ka shkaktuar edhe një lloj zgjimi të vëmendjes për sa i përket mundësisë për një rrugë të re të shfryrjes së presionit që vjen nga kampet e Turqisë në Greqi, për shkak të mbylljes së kufirit me Maqedoninë dhe pjesën e Bullgarisë, drejt Shqipërisë, Malit të Zi, Bosnjës, Kroacisë dhe kështu me radhë, për të përfunduar në Austri apo në Evropën Veriore.

Jemi në komunikim me shumë qeveri anëtare të Bashkimit Evropian të cilat preken potencialisht nga ky fenomen. Në fillim të korrikut do të ketë edhe një takim të ministrave të Jashtëm, mbase edhe të ministrave të Brendshëm të vendeve që mund të preken nga ky fenomen. Është rasti të ri-konfirmoj qëndrimin e qeverisë shqiptare të artikuluar disa herë nga Kryeministri Rama sipas të cilit, Shqipëria do të ishte e gatshme të kontribuonte në përballimin e këtij fenomeni, mbi bazën e parimit të solidaritetit dhe proporcionalitetit ku vende anëtare të BE-së dhe jo anëtare të BE-së, ofrojnë diçka nga vetja e tyre në këmbim të përballimit të këtij fenomeni. Askush nuk mund ta përballoj i vetëm këtë fenomen për sa kohë origjina se nga buron ky fenomen apo plagët e luftës, nuk janë kuruar.

Pyetje: A mund të ishte një shkëmbim le të themi, i favorshëm mes Shqipërisë dhe Bashkimit Evropian pra, një votë pro çeljes së negociatave por, duke u bërë Shqipëria një vend pranimi dhe mbarëvajtjeje e emigrantëve nga Lindja e Mesme?

Ministri Bushati: Do të ishte një gjykim i thjeshtësuar dhe përgjithësisht jashtë logjikës mbi të cilën funksionon ky proces. Kjo nuk do të thotë se konteksti politik apo gjeopolitik nuk ndihmon në raste të caktuara në marrjen e një vendimi pozitiv, por në rastin në fjalë, besoj se ne jemi të përqendruar tek përmbushja e pesë prioriteteve në atë fazë që na krijon mundësi për të nisur një etapë të re pra, që janë bisedimet për anëtarësim në BE dhe së dyti, për sa i përket kontributit tonë në fushën e sigurisë dhe në përballimin e krizës së refugjatëve që vijnë kryesisht nga Lindja e Mesme, ne po punojmë jo vetëm me vendet kufitare por, me agjencitë e specializuara siç është UNCR, IOM. Jemi vendi që jemi treguar të gatshëm për të firmosur marrëveshjen për mbrojtjen e kufirit me Bashkimin Evropian dhe qartësisht, që kur ka lindur ky fenomen, në vijimësi, kemi mbajtur të njëjtin qëndrim. Jemi të gatshëm për të kontribuar por kontributi ynë, nuk mund të konceptohet i izoluar sepse është diçka që shkon përtej mundësive të Shqipërisë.

Pyetje: Një tjetër moment ku duket sikur vota greke do të jetë vendimtare është pikërisht momenti i bisedimeve që kemi me Greqinë. Deri ku janë bisedimet dhe do doja të dija, cilat janë vijat e kuqe të vendosura nga qeveria jonë?

Ministri Bushati: Bisedimet kanë hyrë në një fazë edhe më intensive sidomos pas dhënies së autorizimit nga ana Presidentit të Republikës dhe lëshimit të plotfuqishmërisë nga ana ime për ekipin qe është në tryezën për anëtarësim, për sa i përket marrëveshjes që ne shpresojmë të arrijmë me palën greke për kufizimin e zonave detare. Kam parasysh detin territorial, zonën ekonomike dhe shtratin kontinental, sikundër vazhdon puna paralelisht edhe me çështjet e tjera të asaj që ne e kemi konsideruar si paketa e marrëdhënieve shqiptaro-greke, kujtoj këtu çështjen e gërmimeve në vendprehjet për ushtarët grekë, çështjen e heqjes së rezervës apostile që i kursen bashkëqytetarëve tanë që jetojnë në Greqi një shumë të konsiderueshme parash, rreth 4-5 milion euro në vit, kujtoj firmosjen e marrëveshjes për njohjen e ndërsjellët për patentat dhe jemi duke punuar dhe për dy marrëveshje të tjera, qoftë për marrëveshjen për incidentet kufitare, krahas marrëveshjes për përcaktimin apo kufizimin siç quhet ndryshe, të zonave detare.

Pyetje: Ka akuza të ngritura nga ish-kryeministri Berisha, i referohet burimeve të trefishta thotë zoti Berisha, po citoj atë qe ka thënë: Grekët në mënyrën më arrogante dhe prepotente i kanë dorëzuar palës shqiptare marrëveshjen përfundimtare dhe i kanë thënë: Merreni se për të nuk ka asnjë koment apo diskutim pra, nuk mund ta argumentojmë dhe diskutojmë. Ju është ofruar një marrëveshje nga pala greke të cilën pala shqiptare nuk duhet më ta negociojë?

Ministri Bushati: Është një nga ato të pavërtetat e shumta që thotë Sali Berisha. E para, është e rëndësishme të kuptojmë si ka nisur ky proces. Ky proces ka nisur rreth 10 vite më parë. Në 2009-n, u arrit një marrëveshje apo diku nga fundi, u godit Gjykata Kushtetuese. Sot jemi në vitin 2018, pra ka rreth 10 vite. Nuk ka më diçka të panjohur për palën shqiptare apo palën greke, ripërpjekjet tona të para kanë qenë për të diskutuar me palën greke rrugën se si ne mund të gjenim një zgjidhje të pranueshme për të dyja palët dhe besoj se dhe për më optimistin, ka qenë e paimagjinueshme që ne do të uleshim serish me palën greke për të diskutuar një marrëveshje të re.

Sot jemi në kushtet kur po diskutojmë një marrëveshje të re. Është jashtë çdo logjike të mendohet që ne po ulemi në tryezë për të bërë të njëjtat gabime që na i vuri në dukje Gjykata Kushtetuese. Na pëlqen apo jo vendimmarrja e Gjykatës Kushtetuese, ajo është finale dhe e padiskutueshme për ne. Apo të shkojmë në një marrëveshje të mundshme për palën greke e cila mund të jetë si ajo e 2009-ës ose me e disfavorshme se e 2009-ës? Pra, biem dakord se me palën greke jemi ulur për të gjetur një zgjidhje e cila duhet të jetë e pranueshme për të dyja palët dhe diçka e pranueshme për të dyja palët, merr referencë të drejtën ndërkombëtare, precedentët e saj sepse ka disa precedentë. Merr referencë në gjykimin tonë jurisprudencën e Gjykatës Kushtetuese, e cila është e detyrueshme për ne, jo për palën greke, sese është një gjykatë qe na detyron ne dhe jo palën greke...

Ne po shkojmë, shpresoj në mënyrë të qëndrueshme, drejt një zgjidhjeje e cila do të jetë e drejtë për të gjitha palët sepse në fund të ditës, duhet të kemi një marrëveshje e cila të zbatohet në praktikë. Dhe që të zbatohet në praktikë, të dyja palët duhet të dalin me shijen e mirë nga ky proces.

Pyetje: Sepse bisedimet vazhdojnë, nuk është se palës shqiptare i është imponuar ndonjë marrëveshje dhe…

Ministri Bushati: Absolutisht jo. Edhe sikur një gjë e tillë të pretendohej, edhe një grimcë të ishte e vërtetë, unë mund t’ju them që vija e kuqe për ne është autorizimi i dhënë nga Presidenti i Republikës. Autorizimi i dhënë nga Presidenti i Republikës shoqërohet edhe me një draft-tekst marrëveshje e cila natyrisht është objekt diskutimi me palën tjetër pasi jemi ulur të bisedojmë. Por nuk mund të negociohen parimet mbi të cilat udhëhiqet negocimi i kësaj marrëveshjeje dhe zgjidhja e menduar nga palët. Prandaj është komplet e pavërtetë, por ndoshta edhe mund ta besoj Berisha pasi në 2009-ën nuk kanë pasur as autorizim, as plotfuqishmëri, s’ka pasur asnjë lloj procesi.

Pyetje: Dakord. Zoti Berisha thotë që në marrëveshje grekët bëjnë të qartë lakimin e fjalëve koncesion dhe ‘ekiti’. Ndoshta kjo për barazi të zonave ekonomike. A është e vërtetë që nuk pranohen këto… Janë akuza konkrete.

Ministri Bushati: Sali Berisha ka thënë disa gjëra gjatë gjithë kësaj periudhe. Fillimisht tha që ne i kemi lënë Greqisë të gjitha burimet nënujore në këtë proces dhe po ju them që kjo është e pavërtetë. Është e pavërtetë sepse ne jemi nisur nga studimet që janë bërë nga institucionet shqiptare, nga studimet e konsulencës ndërkombëtare për sa i përket zonave naftëmbajtëse të mundshme. Dhe së treti, për sa i përket studimeve ndërkombëtare që janë bërë në det. Mund t’ju them që, ato zona që i konsideron me njolla për shkak të mundësisë, flasim gjithmonë për mundësi, që të jenë zona naftëmbajtëse që përkojnë me territorin tonë detar që do të thotë nuk janë fare objekt diskutimi me palën greke dhe nuk kanë lidhje me zonën ekskluzive ekonomike. Më pas u tha që kemi rënë dakord t’i falim 1000m2 det palës greke, ndërkohë që mjafton të shihet se cila është situata objekt kufizimi e zonës detare me palën greke, për të kuptuar që jemi përpara një mashtrimi të madh.

Mënyra se si do të shkohet drejt zgjidhjes, ‘ekiti’ për ata që kanë njohuri në këtë proces. ‘Ekiti’ nuk është parim, edhe Gjykata Kushtetuese e sqaron këtë gjë, përveçse e së drejtës ndërkombëtare. ‘Ekiti’ është zgjidhja përfundimtare, pra mënyra se si palët ndahen pasi kanë negociuar një marrëveshje. E rëndësishme është për t’u caktuar vija e mesit por relievi midis Shqipërisë dhe Greqisë nuk është i njëjtë me atë midis Shqipërisë dhe Italisë dhe prandaj në momente të caktuara duhen rregullime përkatëse që akomodojnë pozicionin gjeografik të të dyja palëve.

Pyetje: Dakord dhe pikërisht në këtë moment…

Ministri Bushati: Ndërsa fjala koncesion nuk e di nga buron që të jem i sinqertë me ju dhe me teleshikuesit. Nuk e di se nga buron fjala koncesion.

Pyetje: Nuk është pjesë e marrëveshjes, nuk përfshihet fare?

Ministri Bushati: Nuk e kemi hasur në asnjë tekst të së drejtës ndërkombëtare fjalën koncesion dhe nuk e di se nga buron.

Pyetje: Dhe në bisedime nuk është përmendur në dijeninë tuaj?

Ministri Bushati: Jo, sepse nuk përbën asnjë parim udhërrëfyes fjala koncesion.

Pyetje: Nuk është përmendur mbase për zonat ekonomike, ndonjë trajtim koncesionar?

Ministri Bushati: Kam dëgjuar njëherë Berishën që thoshte se i kemi lënë gjithë zonën ekskluzive ekonomike Greqisë për të marrë një pjesë tjetër në një territor të caktuar. Është totalisht e pavërtetë sepse ne po përcaktojmë zonat. Dhe kur themi zonat detare, prandaj e thashë që në fillim, flasim për detin territorial ku secila palë ka ushtrim sovraniteti të plotë në ajër dhe poshtë ujit. Kemi zonën ekonomike dhe shelfin kontinental ku kemi ushtrim sovraniteti të përbashkët. Prandaj ka edhe regjime të ndryshme nga pikëpamja e së drejtës ndërkombëtare.  

Pyetje: Megjithatë, Z. Berisha përmend ishullin e pabanuar, Othnon, mesa di ishte ky ishull që nga marrëveshja e Shkupit do të aplikohej nga grekët si pika ku do të vendosej kompasi, në mos gaboj. Nuk është më ishulli Bakreta në ngushticën e Ksamilit dhe z. Berisha në lidhje me këtë ishull thotë që merr fuqi të plotë si për ujëra territoriale, ashtu edhe për zonën ekonomike dhe merr fuqinë si një ishull i banuar. A mund ta sqaroni pak?

Ministri Bushati: Po e sqaroj dhe kjo është interesante dhe paradoksale se Sali Berisha i lejon vetes për të akuzuar për një gjë që e ka negociuar ekzaktësisht kështu siç sot e akuzon. Othonoin me palën greke në marrëveshjen e 2009-ës ka 100% fuqi. Dhe kjo është një nga pikat që Gjykata Kushtetuese e konsideron si antikushtetuese. Tani ne jemi në proces diskutimi me palën greke dhe nuk mund të them se sa do të jetë fuqia e Othnonit. Por di t'ju them që Othonoi, vija e drejtë bazë, çështjet e baraslargësisë 6 milje, 12 milje, gjithë këto diskutime që kanë lindur, janë të gjitha pjesë e analizës dhe të një lloj blue print që ekipi negociator ka përpara. Ju thashë që edhe Gjykata Kushtetuese kur flet për OFENOIN thotë që 100% është antikushtetues apo sjell këtë pasojë të cilën ju e cituat. Kjo përkthehet qartë, çfarë mund të jetë e pranueshme në rastin tonë. Ka një precedent që Greqia ka zhvilluar me Italinë ku i është dhënë një masë e caktuar. Sa i vlefshëm është ky precedent në rastin e marrëveshjes që ne arrijmë të synojmë më Greqinë, po për ONENOIN? Pse them sa i vlefshëm është? Sepse duhet parë dhe po shihet niveli gjeografik i rastit të Greqisë dhe Italisë dhe të gjitha këto janë në diskutime teknikësh. Nuk mund të jenë këto në nivel politikanësh. Është gjëja më e lehtë për një politikan që të dalë dhe të intimidojë një ekip që po punon këtë çështje. Hajde të dalë dikush në Greqi dhe të intimidojë teknicienët që punojnë për këtë çështje.

Dakord, është një diskutim teknik, por është edhe një sfond politik sepse vota është e domosdoshme dhe duhet një votë pro për çeljen e negociatave, qoftë në qershor, qoftë në shtator, nuk ka rëndësi. Duhet marrë parasysh edhe kjo kur luhet teknikisht se pavarësisht e gjitha është në sfondin politikë kur e thashë.

Duhet të kuptojmë që edhe në momentin kur negociatat hapen, ka kritere apo banchmarks për hapjen e një kapitulli, ka kritere të ndërmjetme, ka edhe kritere për mbylljen e një kapitulli. Në rast se i bëjmë një llogari të 35 kapitujve dhe marrim në konsideratë për ato kapituj, se jo për të gjithë kapitujt vendosen kritere hyrëse. Kriteret hyrëse të ndërmjetme dhe përmbyllëse mund të jenë të paktën 300 raste ku një vend anëtar i Bashkimit Evropian në parim mund të bllokojë negociatat ndaj një vendi. Prandaj nuk e blej dot teorinë apo idenë sipas së cilës ka një presion mbi të cilin po zhvillohen këto bisedime me Greqinë. E di pse? Sepse këto bisedime në kuptimin politik, eksplorator, apo diplomatik në 2016-ën nuk kanë filluar nga pika 0, pra sikur ne s’dimë se çfarë ka ndodhur. Ka një kontekst, në 2018-ën, ka një vendim te Gjykatës Kushtetuese në 2009. Ka një marrëveshje ndërmjet Shqipërisë dhe Italisë që përcakton regjimin jurudik në det, ka edhe një marrëveshje mes Italisë dhe Greqisë. Pra, jemi në një kontekst pak a shumë mesdhetar, ku palët natyrisht kanë interesa që shpesh mos të konvergojë, njëra palë mund të ketë interes më të madh që në një çështje të caktuar të ngulisë një precedent të caktuar. Një palë tjetër mund të ketë interes që një çështje të caktuar t’i mëshojë më fortë argumentit për kilometër katror det, pra janë çështje të cilat janë duke u diskutuar në nivel ekspertësh. Fakti që jemi ulur në tryezë edhe një herë tjetër, jemi ulur për të gjetur një marrëveshje të drejtë, jo për të marrë se çfarë thotë KOMENOS-i në Greqi, apo çfarë thotë Berisha në Shqipëri.

Pyetje: Dakord. Le të vijmë pak në Shqipëri. Qeveria ku ju bëni pjesë është vënë nën akuzë për narkotrafik nga opozita. Është një ish ministër i cili ndodhet nën akuzë, është hapur një proces gjyqësor për të, ndërkohë që për vëllain e ministrit aktual ka një proces ligjor në Itali. I dimë zhvillimet e ditëve të fundit… Mendoni se në këtë situatë do të ketë një rikompozim të qeverisë?

Ministri Bushati: E para, mendoj që ne po hyjmë në një stad të ri të vendosjes së disa precedentëve të cilët deri para pak kohësh as nuk konsideroheshin. Saimir Tahiri nuk ka lënë vetëm imunitetin, por ka lënë mandatin e deputetit që siç e thatë ju shumë drejtë, që në nisje të një procesi gjyqësor ndaj tij. Ndërkohë në konsideratë mund t’ju marr rastin në Maqedoni të Nikolla Gruevskit, ish kryeministër, deputet aktual, i dënuar me vendim të gjykatës së Faktit 2 vjet dhe vijon të gëzojë imunitetin dhe mandatin. Pra, ne kemi arritur një standard të cilin shpresoj shumë që ta çojmë përpara. Nuk është i lehtë për t’u arritur, bëhet fjalë për njerëz politikë, bëhet fjalë për marrëdhënie njerëzore. Nuk i lidhim gjërat dot në një ditë. Mendoj se është koha që të lemë procesin të ecë përpara. Ka një çështje ndaj një grupi që akuzohet për veprimtari kriminale në Itali edhe në qoftë se nuk ka ndonjë besim shumë të madh klasa politike tek prokuroria shqiptare, të paktën tek prokuroria anti-mafia në Itali biem të gjithë dakord që askush prej nesh nuk ka mundësinë për të influencuar rrjedhën e hetimit. Ta lëmë procesin të mbyllet deri në fund dhe më pas të kemi mundësinë që secili prej nesh të bëjë gjykimet e tij politike.

Po kështu flasim për rastin tjetër. Bëhet fjalë për një situatë ku Fatmir Xhafaj nuk ka qenë fare në detyrën e ministrit të Brendshëm para shumë vitesh. I vëllai është dorëzuar, autoritetet italiane kanë të gjithë të drejtën për të bërë të gjitha procedurat që ato dëshirojnë të bëjnë. Ka një audio përgjim që Partia Demokratike pretendon se është autentik, ja ka servirur medias. Prokuroria, mesa di unë, e ka marrë këtë çështje në shqyrtim. Të presim këtë proces deri në fund se nuk është dhe normale. Kam dëgjuar edhe Lulzim Bashën, se është politikan i ri, është gjeneratë tjetër, jo Arta Marku, jo Donika Prela, i thotë njerëzve emra që minimalisht s’është e hijshme. Pra, kur ne kemi, duam të bëjmë një akuzë, kemi fakte gjera.. të shkojmë tek një standard më perëndimor, të shkojmë tek prokuroria. Ta lemë dosjen atje, t’i japim kohën e duhur prokurorisë për t’a kryer hetimin dhe në rast se kemi vërejtje për mënyrën se si e ka hetuar prokuroria, atëherë të shkojmë në një instancë tjetër. Por mos ta paragjykojmë në nisje një proces.

Pyetje: Në një koncept më perëndimor do e kishin dhënë dorëheqjen me kohë nga deputetë, ministra të cilëve u shtrohet një akuzë e tillë dhe duhet sipas jush një rikompozim qeverie?

Ministri Bushati: E para, çështjet që kanë të bëjnë me kompozime, rikompozime qeverie, në të gjithë botën demokratike janë përgjegjësi vetëm e Kryeministrit dhe askujt tjetër. Edhe në konceptin kushtetues, mandatin për të formuar qeverinë e merr Kryeministri dhe Kushtetuta njeh pozicionin e Kryeministrit nga pikëpamja e llogaridhënies dhe nga pikëpamja e përgjegjësisë Kushtetuese para Parlamentit. Për sa i përket dorëheqjeve, edhe njëherë mendoj që heqja dorë nga mandati është një precedent që unë personalisht, jo vetën në Shqipëri edhe në rajon, se kam parë por nuk e kam parë edhe në vende të tjera. Kam parë heqje dorë nga imuniteti, lënie imuniteti në mënyrë të kufizuar por nuk kam parë heqje dorë nga mandati i deputetit. E dyta, për rastin tjetër është bërë një deklarim nga ana e ministrit të Brendshëm për sa i përket kësaj çështjeje dhe është vënë gjithashtu në dispozicion të drejtësisë. Në rast se ka mjete të tjera, mekanizma të tjerë, hajde t’i diskutojmë si t’i përmirësojmë.

Pyetje: Pyetja e fundit. Opozita thotë se Gjykata Kushtetuese është me dy persona edhe ata s’kanë kaluar Vetting. Do e kaloni çështjen e detit në mënyrë që sikur do të duan ta godasin nuk kanë mënyrë se ku të shkojnë më dhe kjo në kuadër të gjithë aksionit opozitar këto kohët e fundit. Si ju duket?

Ministri Bushati: E para. Unë personalisht ndiej keqardhje që vendi është në këtë situatë për sa i përket Gjykatës Kushtetuese. Uroj shumë që ne të ulemi në tryezë dhe të gjejmë një zgjidhje për ta tejkaluar këtë situatë por nga ana tjetër, është për të ardhur keq që sistemi i drejtësisë në Shqipëri, ndonëse shkolla shqiptare sidomos pas 90-ës ka prodhuar juristë me shumicë, nuk ka arritur dot të prodhojë edhe disa institucione të cilat do të ishin pasqyra më e mirë apo modeli më i mirë i funksionimit të drejtësisë. Opozita thotë që e kemi bërë ne në mënyrë të qëllimshme, ndërkohë që nuk e di se çfarë mund të thotë opozita sot për vendimin që kanë marrë trupa votuese për sa i përket ish-Prokurorit të Përgjithshëm. Sepse dëgjova avokatin i cili, si avokat i ish-prokurorit, me të drejtë në mendimin e tij tha që sot është fitore për drejtësinë dhe kam parë që kush ka dalë nga ajo sallë..

Pyetje: Po në gjykimin tuaj si është?

Ministri Bushati: Deri sa trupa ka marrë këtë vendim, do të respektojmë trupën. Nuk ka rendësi se çfarë mund të mendoj unë, s’ka aspak rëndësi. Ne paguajmë si qytetarë të zakonshëm të këtij vendi, ne kemi ngritur dorën në parlament për këto trupa, këto mund të marrin edhe vendime në të ardhmen që mund të mos jenë domosdoshmërisht të drejta siç ndodh, ndoshta një trupë tjetër pas shumë kohësh do të korrigjojnë gabimet e tyre, kjo është logjika e demokracisë, nuk e zëvendëson dot trupën apo gjykatën vullneti apo opinioni im. Mua mund të mos më pëlqej fare vendimi, mund të më pëlqej shumë nuk ka rëndësi. Dhe për Gjykatën Kushtetuese, ne duhet të përpiqemi që të ndërtojmë një institucion realisht simbol, siç i ka hije të jetë Gjykata Kushtetuese. Nuk mendoj se ka një plan të mirëmenduar nga ne 4 apo 5 vite më parë për të futur Gjykatën Kushtetuese në proces vettingu në mënyrë që ne t’a anashkalojmë këtë gjykatë nga marrëveshja e detit. Sepse e thamë dhe njëherë tjetër, ajo është marrëveshje që në qoftë se do të mbyllet me palën greke, do të duhet patjetër të marrë bekimin e Presidentit të Republikës. Nuk mund të firmoset pa lëshuar Presidenti i Republikës një autorizim për firmosjen e kësaj marrëveshjeje dhe Presidenti ka lëshuar një autorizim paraprak, pra, ka dhënë le të themi termat e referencës se si e mendon ai se duhet të jetë ajo marrëveshje dhe së dyti, është po Parlamenti që duhet të ratifikojë vullnetin e qeverisë, si në Shqipëri ashtu edhe në Greqi. Pra nuk është një rrugë e shkurtër dhe që bëhet në anashkalim të institucioneve të tjera.

Pyetje: E fundit kjo nga pikëpamja juaj si diplomat. Sot zoti Llalla siç e thamë, i shpëtoi vettingut le të themi kështu, nuk do të këtë vetting ndërkohë ishte investimi i ambasadorit amerikan në këtë çështje. Si mund të ndihet, si e shihni këtë skenë ditën e sotme? Një presion amerikan për peshk të madh ndërkohë që trupa gjykuese e pa të paarsyeshme për të kaluar vetting.

Ministri Bushati: Asnjëherë nuk i kam komentuar përfaqësuesit diplomatikë në Tiranë të cilët përfaqësojnë vullnetin e qeverive dhe vendeve nga të cilat ata vijnë. Kam një komunikim shumë të mirë me ta dhe besoj se sa më të qetë t’i lemë ata në punët e tyre, të bëjmë mirë punët tona e të gjejmë një lloj mirëkuptimi politik, aq më mirë besoj do të jetë si për ne, ashtu edhe për ta.

ABC: Zoti Ministër, faleminderit!